Bursa’da Antik Roma Geleneğini Yaşatan Eşsiz Arı Kovanları Gün Yüzüne Çıktı

Bursa’da, kerpiçten yapılmış eski evlerin duvarlarında yer alan ve Antik Roma dönemine uzanan bir arıcılık geleneğini yansıtan sabit arı kovanları, dünya çapında eşi benzeri olmayan bir kültürel miras olarak dikkat çekiyor. Yaklaşık 100–150 yıl öncesine kadar aktif olarak kullanıldığı tespit edilen bu kovanlar, geçmişten günümüze uzanan nadir bir üretim ve yaşam kültürünü gözler önüne seriyor.

Nilüfer’de Tarihi Bir Keşif

Söz konusu tarihi buluntular, Nilüfer ilçesine bağlı Ürünlü Mahallesi’nde bulunan kerpiç evlerde ortaya çıkarıldı. Evlerin ve ahırların duvarlarına entegre şekilde inşa edilen sabit arı kovanları ile taşlaşmış petekler, bölgenin arıcılık tarihinde ne denli önemli bir yere sahip olduğunu gösteriyor.

Akademik Araştırmayla Ortaya Çıktı

Uludağ Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü öğretim üyesi Güven Gümgüm, antik dönemde arı ve bal kültürü üzerine yürüttüğü akademik çalışmalar sırasında bu eşsiz yapılara rastladı. Yaklaşık 1,5 yıl süren araştırmalar, üniversitenin bilimsel araştırma projeleri kapsamında gerçekleştirildi.

Gümgüm, antik çağlarda bal ve arının yalnızca bir besin değil, aynı zamanda ekonomik, kültürel ve sembolik bir değer taşıdığını vurguluyor. Arıların hiyerarşik yapısının dahi antik toplumlarda dikkatle incelendiğini belirten Gümgüm, bu geleneğin izlerinin Bursa’da somut olarak korunmuş olmasının son derece kıymetli olduğunu ifade ediyor.

“Dünyada Başka Bir Örneği Yok”

Sabit arı kovanlarıyla yapılan arıcılığın milattan sonra 1. yüzyıla kadar uzanan köklü bir gelenek olduğunu belirten Gümgüm, Ürünlü Mahallesi’nin (antik dönemdeki adıyla Kite) Roma ve Osmanlı dönemlerinde önemli bir yerleşim merkezi olduğuna dikkat çekiyor.

Bu kovanların en dikkat çekici özelliği ise dünyada korunmuş halde bulunan tek örnekler olmaları. Akdeniz havzası başta olmak üzere yapılan karşılaştırmalı araştırmalarda, ev ve ahır duvarlarına entegre edilmiş bu tür sabit kovanlara başka hiçbir ülkede rastlanmadığı belirtiliyor.

Yaşayan Bir Kültürel Süreklilik

Her ne kadar kovanlar Roma dönemine dayanan bir geleneğin ürünü olsa da, mevcut kalıntıların yaklaşık 100–150 yıl öncesine kadar kullanıldığı tespit edildi. Bu durum, antik bir bilginin ve üretim kültürünün yüzyıllar boyunca kesintisiz biçimde aktarıldığını ortaya koyuyor.

Dünya Kültür Mirası İçin Büyük Bir Değer

Türkiye, sahip olduğu tarihsel ve kültürel miras açısından dünya üzerinde eşsiz bir konumda bulunuyor. Bursa’daki bu sabit arı kovanları da korunması, belgelenmesi ve gelecek nesillere aktarılması gereken nadide örnekler arasında yer alıyor. Uzmanlara göre bu tür keşiflerin desteklenmesi, Türkiye’nin dünya kültür mirasına katkısını daha da artıracaktır.

Deritel olarak, bu önemli mirası gün yüzüne çıkaran ve bilim dünyasına kazandıran Uludağ Üniversitesi öğretim üyesi Güven Gümgüm’e teşekkür ediyor, bu tür akademik çalışmaların artarak devam etmesini diliyoruz.

KAYNAK: TRT Haber